Różnorodność pomieszczeń hotelowych, a co za tym idzie – ich zróżnicowana funkcja, wymaga właściwej cyrkulacji powietrza – czystego, w odpowiedniej ilości, o właściwych parametrach temperaturowych i wilgotnościowych.
Podstawowe dane dotyczące projektu wentylacji hotelowej dotyczą standardu hotelu, ilości pokoi, rodzaju prowadzonej działalności czy ilości wydawanych posiłków, co wiąże się bezpośrednio z kontrolowaniem zapachów wydobywających się z kuchni.
W hotelach o wysokim standardzie stosuje się klimatyzację całkowitą lub częściową uzupełnioną urządzeniami wentylacyjnymi, np. w serwerowni. Poza urządzeniami klimatyzacyjnymi wśród innych instalacji powietrznych znaleźć się mogą urządzenia wentylacyjne z dochładzaniem, tak jak w hotelach o niższym standardzie, czy wentylacja ogólna z odciągami miejscowymi.
Wszędzie tam, gdzie w hotelu przebywają goście i pracownicy, powinny być zachowane warunki gwarantujące im komfortowy pobyt. Dodatkową motywację do stworzenia takich warunków powodują zmiany klimatyczne, które wymuszają ekonomiczne gospodarowanie zasobami powietrza. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom technologicznym wewnętrzne powietrze może być wykorzystywane w celu wymiany ogrzewania i chłodzenia przy minimalnych ubytkach i wysokiej energooszczędności. Przykładem wykorzystania wewnętrznego powietrza są centrale klimatyzacyjne z odzyskiem ciepła czy aparaty indukcyjne z systemem sterowania zapewniające indywidualną klimatyzację pokoi.
Sama klimatyzacja to nic innego jak proces wymiany powietrza mający za zadanie utrzymanie optymalnych warunków do przebywania w określonym pomieszczeniu. Przyjmuje się zasadniczo, że parametry powietrza wewnętrznego sprzyjające wydajnej pracy i odpoczynkowi w okresie lata mieszczą się w przedziale temperaturowym od 23 do 26ºC i od 20 do 24ºC w okresie zimowym, przy wilgotności od 40 do 60% i prędkości powietrza w strefie przebywania ludzi od 0,2 do 0,5 m/s.
Właściciel obiektu dbający o klimat we wnętrzach powinien dążyć do stworzenia warunków zbliżonych do optymalnych, zwłaszcza jeśli jest to hotel. W tego typu obiekcie urządzenia klimatyzacyjne, oprócz utrzymania właściwych parametrów powietrza wewnętrznego, wpływają także na utrzymanie założonych tolerancji wahań temperatury. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu nowoczesnych systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych zarządzanych automatycznie przez całą dobę.
Choć stworzenie automatycznego systemu wentylacyjno-klimatyzacyjnego jest niemałym wydatkiem, trudno dzisiaj wyobrazić sobie bez niego funkcjonalny i dobrze prosperujący obiekt hotelowy.
W systemie doskonalej
Na rodzaj zastosowanej klimatyzacji w hotelu mają wpływ parametry samego budynku, ilość okien i powierzchni przeszklonych, co w efekcie związane jest z dużą zmiennością cieplną i chłodniczą. Nie bez znaczenia pozostaje też lokalizacja w terenie, średnia roczna temperatura i wilgotność powietrza. W związku z tym najlepiej w hotelach sprawdza się system klimatyzacji dostosowujący temperaturę indywidualnie do rodzaju pomieszczeń z uwzględnieniem wyżej wymienionych czynników. To dzięki niemu uzyskujemy optymalny efekt.
Obecnie systemem wentylacyjno-klimatyzacyjnym zarządzać można za pomocą internetu lub nadrzędnego systemu zarządzania budynkiem BMS – zintegrowanego systemu wymiany danych i sterowania automatycznego urządzeniami grzewczymi, klimatyzacyjnymi, oświetleniowymi czy też innymi funkcjami.
Supernowoczesne systemy nadrzędnego sterowania, jak np. system z modelem serwera DMS, pozwalają na automatyczne sterowanie jednostkami wewnętrznymi klimatyzacji, a także centralkami wentylacyjnymi i chłodnicami central wentylacyjnych.
System klimatyzacji komfortu tzw. bezpośredniego odparowania obejmuje jednostki split (w układzie jedna jednostka wewnętrzna i jedna jednostka zewnętrzna) ścienne lub kanałowe (do zabudowy), układy multisplit (od 2 do 8 jednostek wewnętrznych oraz 1 jednostka zewnętrzna) oraz rozbudowane systemy klimatyzacji ze zmiennym przepływem czynnika chłodniczego, które to pozwalają na współpracę z zewnętrznymi chłodnicami freonowymi wbudowanymi w centrale wentylacyjne. Uzupełnieniem oferty znanych marek są ciche i energooszczędne rekuperatory wyposażone w automatyczny by-pass. Pozwalają one na odzyskiwanie ciepła z powietrza wywiewanego na zewnątrz budynku. Filtry dokładne klasy F8 gwarantujące drugi stopień oczyszczania oraz zautomatyzowana regulacja punktu pracy wentylatorów, umożliwiające współpracę np. z nawilżaczem czy okapem, to dodatkowe elementy tej oferty.
Każdy z nich może znaleźć zastosowanie, zwłaszcza że projekt wentylacji obiektu (np. kanałowej) wykonywany jest zawsze kompleksowo, a wiodące marki producentów i dystrybutorów sprzętu dysponują w tej kwestii sprawdzonymi rozwiązaniami. Stworzenie systemu nowocześnie zarządzanego to nie tylko wygoda czy gwarancja komfortu, ale i zbilansowana gospodarka zasobami powietrza, które wykorzystujemy w różnej funkcji.
Sercem każdego systemu klimatyzacyjnego jest kompaktowa, energooszczędna centrala. Jeśli zastosowany jest w niej wymiennik rotacyjny, otrzymamy urządzenie z 80% odzyskiem ciepła i chłodu, co minimalizuje zużycie energii.
Urządzenia klimatyzacyjne podłączone do centrali stosowane są w postaci dwu, trzy i czteromodułowej jako nisko lub wysokociśnieniowe. Przede wszystkim to urządzenia klimatyzacyjne z zespołami indukcyjnymi montowanymi w każdym pomieszczeniu. Ich celem jest utrzymanie temperatury wybranej przez gościa. System sterowania tych urządzeń umożliwia pracę instalacji ze zmienną ilością powietrza, co pozwala na ekonomiczne gospodarowanie jego zużyciem, a to dzięki zastosowaniu elektronicznej karty otwierającej drzwi. Pod nieobecność gościa urządzenie wietrzy w sposób ciągły pomieszczenie minimalną ilością powietrza. Tuż po otwarciu drzwi wysyłany jest sygnał do recepcji, system przesyła wtedy do pokoju więcej powietrza, które jest błyskawicznie schładzane. Po osiągnięciu wybranej temperatury i wilgotności system zaczyna pracować w trybie normalnym i ustabilizowanym.
Pokój hotelowy na każdą porę roku
Komfortowe warunki w pokoju hotelowym to wypadkowa wielu elementów, w tym odczuwanej temperatury i wilgotności powietrza. W celu stworzenia optymalnych warunków, w pokojach zainstalować możemy belki chłodzące służące do klimatyzowania – chłodzenia i ogrzewania pomieszczeń. Belka może być wyeksponowana lub ukryta w strukturze podwieszanego sufitu lub zlokalizowana na ścianie. Sucha praca wymiennika i brak wentylatora w wybranych modelach belek gwarantują nie tylko nawiew wysokiej jakości powietrza do pokoju, ale i łatwe jej serwisowanie. Dodatkowo zainstalowane w nich klapy przeciwpożarowe podnoszą jakość zabezpieczeń przed ogniem i dymem.
Z myślą o komforcie gości hotelowych można też zastosować w pokoju urządzenia klimatyzacji bezpośredniego odparowania do klimatyzacji i ogrzewania. Klimatyzatory tego typu pracują jako pompy ciepła, czyli są urządzeniami grzejącymi i chłodzącymi – w zależności od wybranej opcji działania. Wewnątrz pokoju znajduje się jedynie jednostka wewnętrzna, na zewnątrz agregat chłodniczy, co niweluje hałas pracy sprężarki i wentylatora skraplacza.
Systemy multisplit służą do klimatyzowania kilku pomieszczeń lub jednego pomieszczenia o nieregularnym kształcie (system multisymultaniczny), co jest zapewne doskonałym rozwiązaniem dla hotelowego apartamentu, również dwupoziomowego.
Jak już wiemy, w przypadku rozwiązań klimatyzacyjnych istotą funkcjonalności jest tworzenie systemu, który znajdzie zastosowanie np. w wersji modułowej, co pozwala na realizację dowolnych założeń projektowych. Koncepcja urządzeń typu split znajduje zastosowanie w systemie o nazwie waterstage opartym o agregaty inverter o zmiennym przepływie czynnika chłodzącego. To system ogrzewania i chłodzenia pomieszczeń realizowany w oparciu o technologię pomp ciepła powietrze/woda, które mogą współpracować również z alternatywnym źródłem ciepła, np. z kominkiem. Charakterystyczną cechą pomp powietrze/woda jest wykorzystanie w ich działaniu odnawialnych źródeł energii – energii z otaczającego nas powietrza.
W pokojach i apartamentach kolejnym urządzeniem służącym do wielokrotnej oraz dokładnej filtracji powietrza jest także dezodoryzator występujący również pod nazwą oczyszczacza powietrza, który ma za zadanie usuwać kurz, niepożądane zapachy oraz bakterie. Tego typu urządzenia mogą okazać się niezbędne w przypadku, gdy nasz gość cierpi na alergię lub astmę.
Restauracja i kuchnia hotelowa od zapachu
Usytuowanie sali restauracyjnej w okolicach kuchni jest rzeczą oczywistą i konieczną. Jednak zapach wydobywający się z kuchni – już nie. Systemy wentylacji kuchennej powinny być skuteczne, ciche oraz gwarantować komfort pracy kuchni i konsumpcji na sali.
Klimatyzacja w profesjonalnej kuchni składa się z szeregu jednostek podstropowych wykonanych ze stali nierdzewnej. W zależności od doboru zewnętrznego agregatu, klimatyzacja może pracować w systemie on/off, a także inverter zapewniającym płynną regulację wydajności całego układu.
Większość klimatyzatorów kuchennych zaopatrzona jest w filtry do wyłapywania cząstek tłuszczu oraz neutralizowania mgły tłuszczowej. Aby zminimalizować ilość ciepła, zapachów, pary i tłuszczu z kuchni nad urządzeniami je emitującymi (trzony kuchenne, piekarniki, kotły, piece itp.), stosuje się okapy wyposażone w specjalne filtry. Ich zadaniem jest skuteczne usunięcie do 90% zanieczyszczeń. Okapy są zresztą podstawowymi urządzeniami zapewniającymi usuwanie zysków ciepła i zanieczyszczeń, takich jak tłuszcz i zapachy znad urządzeń kuchennych. W takich miejscach jak kuchnia dobrze sprawdzają się okapy z wiązką wychwytującą. Zainstalowane w nich wiązki indukcyjne – pozioma i pionowa – spełniają określone role. Pierwsza z nich – pozioma – ma za zadanie podessanie ciepłego, zanieczyszczonego powietrza do okapu, nakierowanie go na filtry oraz przeciwdziałanie jego uciekaniu spod okapu. Celem pionowej wiązki jest natomiast stworzenie kurtyny powietrznej oddzielającej przestrzeń znajdującą się pod okapem od przestrzeni kuchni, co zapobiega uciekaniu ciepła i zanieczyszczeń spod okapu.
Instalowane w okapach filtry tłuszczowe nie wymagają wymiany, jedynie regularnego mycia, np. w zmywarce. Udogodnieniem są filtry w systemie mycia automatycznego, mające za zadanie odciążyć użytkownika poprzez wyeliminowanie potrzeby wyjmowania filtrów oraz ich wkładania w procesie czyszczenia. Dodatkowo system automatycznego mycia pozwala na utrzymanie na stałym poziomie czystości, dzięki czemu działają one optymalnie i z najwyższą sprawnością przez cały czas. Polecane są zatem do kuchni funkcjonujących przez większą część doby lub przez całą dobę.
W ofercie skierowanej specjalnie do restauracji znajdziemy także okapy dla zmywalni przechwytujące, kondensujące i usuwające parę znad garnków, zmywarek i wyparzarek. Rozwiązaniem systemowym są też sufity wentylacyjne montowane na różnych wysokościach, także do stropu właściwego. Ich zaletą w stosunku do okapów, których w kuchni można zainstalować dużo, jest to, że nie ograniczają one przestrzeni i nie zakłócają estetyki pomieszczenia.
Wśród rozwiązań w restauracjach, pubach i barach zaleca się stosowanie nawiewników wyporowych – pionowych lub poziomych – montowanych w strefie, w której przebywają ludzie.
Poziome nawiewniki montowane są pod sufitem lub w stropie podwieszonym. Nawiewają one powietrze pionowo w dół. Ich zaletą w stosunku do innych typów nawiewu powietrza w kuchni jest niska prędkość nawiewanego powietrza, co ogranicza jego prędkość w poziomie. W efekcie nie istnieje niebezpieczeństwo wywiewania ciepła i zanieczyszczeń spod okapów. Dodatkowo podnosi to komfort pracy, gdyż nie dochodzi do mieszania się ciepłego powietrza spod sufitu z chłodnym powietrzem znajdującym się w przestrzeni, w której przebywają ludzie. Ich stosowanie jest sugerowane we wszystkich kuchniach zbiorowego żywienia. Optymalnie pracują one w wysokich pomieszczeniach o dużym stężeniu zanieczyszczeń.
Ukształtowanie nawiewu pod kątem 360, 180 i 90 stopni umożliwia silne natężenie przepływu powietrza przy zachowaniu małych prędkości strug, co nie naraża przebywających w pomieszczeniu gości na gwałtowne podmuchy czy przeciągi.
W sali konferencyjnej - dla jasności umysłu i komfortu
W dużych pomieszczeniach przeznaczonych na spotkania, eventy czy konferencje doskonale sprawdzi się wentylacja mieszająca ze zmiennym przepływem powietrza. Synonimicznie określa się ją również mianem wentylacji strumieniowej. Opiera się ona na założeniu, że zanieczyszczone powietrze w pomieszczeniu musi być jak najszybciej rozprowadzone w całej przestrzeni, a następnie szybko usunięte. Powietrze w tym systemie nawiewane jest najczęściej z poziomu sufitu lub spod okien. Ten system wentylacji jest dość uniwersalny i pozwala na zastosowanie szerokiego zakresu rozwiązań konstrukcyjnych i typów nawiewników. Mogą być one perforowane z panelem kierownic do kształtowania nawiewu, np. w czterech kierunkach, stożkowe, wirowe. Dwa ostatnie typy znajdują również zastosowanie jako wywiewniki. Wybrane modele mogą kierować strumień powietrza w pionie i poziomie (nawiewniki stożkowe), a także służyć zarówno do chłodzenia, jak i ogrzewania przepływającego powietrza.
Wybierając nawiewniki, możemy skorzystać z nowej oferty na rynku – nowoczesnej linii modułowej. Dzięki niej na podstawowym module budujemy co najmniej kilka rozwiązań konstrukcyjnych i dostosowujemy je do wymogów danego systemu wentylacji.
Basen na zdrowie gościom i obiektom
W hotelach wysokiej kategorii basen kryty na terenie obiektu to właściwie już wymóg formalny. Jego lokalizacja we wnętrzu wiąże się z wyjątkowym efektem parowania i skraplania wody. Zadaniem urządzeń klimatyzacyjnych jest utrzymywanie w tym miejscu odpowiednich warunków mikroklimatycznych, co – poza gwarancją komfortu – pozwala uniknąć wkraplania wilgoci w konstrukcję budynku. Jednym z ważniejszych zadań wentylacji basenowej jest właśnie jej usuwanie poprzez wychładzanie powietrza z zastosowaniem układu chłodniczego lub jego wymianę, co jest oczywiście bardziej energooszczędne. W halach basenowych stosuje się dodatkowo w tym celu nawiewy kurtynowe wzdłuż okien, co zapobiega kondensacji pary wodnej. Innym urządzeniem niwelującym poziom zawilgocenia są osuszacze basenowe kondensacyjne z przeznaczeniem do montowania naściennego lub w pomieszczeniach technicznych basenu. Ich wysoki spręż dyspozycyjny umożliwia podłączenie kanałowe.
Podobnie jak inne nowoczesne urządzenia klimatyzacyjne, osuszacze dzięki wymiennikom ciepła montowanym na wylocie sprężarki i skraplaczach odzyskują ciepło wykorzystywane do produkcji gorącej wody użytku sanitarnego lub powstałej w procesie podgrzewania wody basenowej.
Mówiąc najprościej, hala basenowa musi być dobrze wentylowana, osuszana i ogrzewana. Jest to możliwe nie tylko dzięki powyżej opisanym urządzeniom, ale i dzięki dyszom dalekiego zasięgu rozdzielającym powietrze pionowo i poziomo lub nawiewnym szynom szczelinowym. Podłączony do nich nowoczesny system klimatyzacyjny z centralą pozwala na uzyskanie optymalnych warunków eksploatacyjnych.
Jak już pisaliśmy wcześniej, konwencjonalne systemy wentylacyjne są niestety energochłonne, gdyż usuwają jedynie powietrze z hali na zewnątrz i pobierają bezpośrednio z atmosfery nowe, które wcześniej musi być nagrzane, stąd wyższe koszty eksploatacyjne. Centrale klimatyzacyjne z przeznaczeniem do obiektów basenowych nowego typu pracują zgodnie z zasadami cechującymi nowoczesne systemy wentylacyjne – czyli odzyskują ciepło z powietrza wywiewanego. W systemie tym może pracować na przykład pojedynczy, asymetryczny, krzyżowy wymiennik ciepła, w którym to następuje jego odzysk. Centrala realizująca funkcję zmiennej recyrkulacji powietrza jest w stanie odzyskać nawet 70% ciepła.
Basen ze zdrowym klimatem to nie frazes, ale realne oczekiwanie ze strony wszystkich odwiedzających. Dzięki nowoczesnej technologii wentylacyjnej basen hotelowy może je spełnić w sposób zadowalający i gości, i właściciela.
Hotel i restauracja z klimatem i klimą
Jak pokazuje nasz artykuł, jedno nie wyklucza drugiego, wręcz przeciwnie – źródłosłów nieprzypadkowo wskazuje na przyjemne konotacje. Miły klimat wydaje się pochodną dobrze funkcjonującej w obiekcie klimatyzacji. Jeśli zatem myślimy o nowoczesnej restauracji czy hotelu, nie unikniemy wydatku związanego z projektem i realizacją systemu wentylacyjnego. Rynek producentów ma w tej kwestii wiele do zaproponowania, począwszy od urządzeń, poprzez projekty, i profesjonalne doradztwo. Na pewno warto inwestować w nowoczesne rozwiązania – energooszczędne i sprzężone z systemem zarządzania obiektem. Koszty, choć niemałe, w dłuższej perspektywie okażą się wydatkiem opłacalnym, bo goście odwiedzający hotel czy restaurację, oczekują komfortu i chętnie wracają do miejsc, gdzie i klimat dobry, i klimatyzacja dobrze działa.
KOMENTARZ
Michał Zalewski, kierownik sekcji szkoleń w firmie Klima-Therm
System klimatyzacyjny w hotelu jest wartością dodaną, która zarówno na etapie inwestycji, jak i eksploatacji generuje koszty. Tylko przemyślany i starannie przeprowadzony dobór właściwego rozwiązania – indywidualny dla każdego obiektu – gwarantuje, iż poniesione nakłady przyniosą spodziewane korzyści, a same użytkowanie systemu nie spowoduje obniżenia konkurencyjności naszej oferty. Jednym z kluczowych elementów procesu doboru są wskaźniki efektywności energetycznej EER oraz COP będące miarą sprawności urządzeń – określają one bowiem, ile energii elektrycznej potrzeba do wytworzenia energii chłodniczej lub cieplnej. Im wyższy wskaźnik EER i COP, tym większa energooszczędność urządzenia. Nowoczesne klimatyzatory typu split osiągają wskaźniki na poziomie 4,8, a na przyszły rok producenci zapowiadają wprowadzenie urządzeń o wskaźniku powyżej 5. Systemy ze zmiennym przepływem czynnika chłodniczego typu VRF – przeznaczone do klimatyzacji dużych obiektów – osiągają wskaźnik EER na poziomie 4,5. Drugim ważnym aspektem wpływającym na optymalizację kosztów utrzymania systemu jest funkcja tzw. inteligentnego zarządzania realizowana za pośrednictwem wewnętrznych układów sterowania (centralne panele dotykowe, sterowniki ścienne), bądź poprzez rozbudowane moduły BMS. Inteligentne zarządzanie pozwala na obniżenie kosztów eksploatacji nawet o 50% w stosunku do systemów o podstawowym wyposażeniu – a pamiętajmy, że klimatyzacja w hotelu to przecież inwestycja na wiele lat.
Magdalena Pawłowska
